බෙස්ට් ලයිෆ් දඹදිව වන්දනා 2 – ඉසිපතනේ මිගදායේ

   ඉසිපතනේ මිගදායේ………….. මුවපොව්වන් අතරේ  …………….. දම්සක් සුතුරෙන් සැනහී                                 
 
                                    පසුදාඑනම්ඔක්තෝම්බර් 18 වන  දිනඅපඋදෑසන 5.30 ටපෙළ  ගැසී  බුද්ධවන්දනාගාථාකියමින්මූලගන්ධ  කුටි  විහාරයවෙත  පිය  මැන්නෙමු.   සුදෝසුදුමහනෙල්මල්ද, රත්පැහැඕලුමල්දඅපටගන්නටලැබුණි.
 
 අජිත්මහතාවිසින්කියන්නටයෙදුනුබුදුගුණවන්දනාකවිමාලය  ගෙතුවෙමු.
 
හඬනවැලපෙනසැලෙන –  හිතේදුකනැතිවුණා
හදනසසරකගමන – කෙලෙස්  මුල්වැනසුණා
නිවනසැනසුම  රැඳුන – ලොවකයලිනොම  රැඳුන
අරහං ය මගේ බුදු – පියාණන්වහන්සේ ………
සාදූ සාදූ වඳිම් – ඒ බුදුන්වහන්සේ…………//
 
අසා නැති අමා සුව – සිතා ගත හැකිවුණා
පතාගෙන ආ විලස – ලොවේ තතු වැටහුණා
ලබාසම්බුදුනුවණ – අමාසදහම්දෙසන
සම්බුදුය  මගේ  බුදු – පියාණන්වහන්සේ ………
සාදූ  සාදූ  වඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ…………//
 
සිතනවිටසැනසිලා – නිවනතුළනැවතිලා
වඬිනවිටහිඳිනවිට – සිතසමාහිතවෙලා
හිරුමඬලසේදිලෙනචරණවිජ්ජානුවණ
නැණවත්යමගේබුදු – පියාණන්වහන්සේ ………
සාදූ  සාදූ  වඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ…………//
 
සොඳුරුගමණක්වඬින  – සුපිපිසියපත්මැවෙන
දකිනවිටසිතනිවෙන – ලොවටසිලිලසසදන
ඒනිවන්මඟවඬින –  සුගතබුදුගුණදරණ
සුන්දරයිමගේ  බුදු – පියාණන්වහන්සේ ………
සාදූසාදූවඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ…………//
 
නොදැනතමතමලෝක – විඳිනකරදරනේක
සිඳිනුබැරිදුකසෝක  – ලෝසතුන්දුටුසේක
ලෝකදුකහඳුනගෙන –  ලෝකයෙන්එතෙරවුණ
ලෝකවිදු  මගේබුදු – පියාණන්වහන්සේ ………
සාදූ  සාදූ  වඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ…………//
අකීකරුදෙව්මිනිස් – හානොයෙක්සැඩපිරිස්
සමිඳුසෙවනටපැමිණ – සදාදමනයවුණා
අනුත්තරපුරිසදම් – සාරථීගුණෙන්යුතු
තෙදවත්යමගේබුදු – පියාණන්වහන්සේ ………
සාදූසාදූවඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ…………//
 
ලොවේභවදුකනිවෙන – විවේකයඇතිකරන
දෙව්මිනිස්සතුන්හට – අමාසුවපතුරුවන
නමින්සත්ථාදේව – මනුස්සානංසේක
කාරුණිකමගේබුදු – පියාණන්වහන්සේ ………
සාදූසාදූවඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ…………//
 
රකින්නටගුණදහම් – කරන්නටසිතපහන්
නිවන්නටභවගිමන් –  දෙසූසදහම්නිවන්
බුද්ධයනගුනෙන්යුතු –  මහානුවණකින්යුතු
නැණවත්ය  මගේ  බුදු – පියාණන්  වහන්සේ ………
සාදූ  සාදූ  වඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ…………//
 
කාරුණිකහදින්යුතු – සීලගුණකඳින්යුතු
සමාහිතසිතින්යුතු – මහානුවණකින්යුතු
සියළුබුදුගුණදරණ – නිවන්සුවයමසදන
භගවත්යමගේබුදු – පියාණන්වහන්සේ
 
සාදූසාදූවඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ………..
සාදූසාදූවඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ………..
සාදූසාදූවඳිම් – ඒබුදුන්වහන්සේ……….. බුදුගුණ ගයමින්  මල්, කොඩි ගෙන පෙරහැරින් මූලගන්ධ කුටි විහාරයට ආවෙමු.
  
       
                      
                          ඉසිපතනේ මිගදායේ සිල් සමාදන් වීමට ලැබීම කෙතරම් භාග්යයක් ද? මේ මොහොත කෙතරම් අසිරිමත් ද? නව මූලගන්ධකුටි විහාරයට පැමිණි වහාම නෙත් කඳුලින් පිරුණි. මේ මා දකින්නේ සිහිනයක් ද? මා සිටින්නේ ඒ අසිරිමත් දම්සක කැරකැවූ භූමියෙහිම නොවේද? විහාරයේ මනරම් බුදු පිළිමයත් දර්ශණීය චිත්ර කර්මත් ඔබ නෙත් සිත් පැහැර ගනීවී. ජපන් ජාතික කොට්සුනෝසු නම් ලෝක ප්රසිද්ධ චිත්ර ශිල්පියා විසින් ස්වභාවික ගල්කුඩු, මල් , කොළ, පොතු ආදියෙහි වර්ණ සංකලනයෙන් ඉතාම සෞම්ය වර්ණ භාවිතයෙන් බුද්ධ චරිතයේ වැදගත් සිද්ධි නිරූපණය වෙන ලෙස අඳිනා ලද සිතුවම් දෙස ඔබ මොහොතක් බලා සිටින්න.  ඒවා මෙනෙහි කරන්න.  ඉන්දීය මහා බෝධි සමාගමේ වැඩ වාසය කරන ශ්රී ලංකික භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන විමලරතන ස්වාමීන් වහන්සේ  විසින් අප අශ්ඨාංග ශීලයෙහි පිහිටුවන ලදී. 
 

උදෑසන දානය සඳහා මහා බෝධිය වෙත ගියෙමු.

This slideshow requires JavaScript.

සසර කතරෙන් මිදෙන මඟ පාදා දුන් බුදු දහමේ අමා ගඟ  ලොවට ගලා ගියේ බරණැස ඉසිපතනයේ මිගදායෙනි. අද ඒ පෙදෙස සාරානාත් නමින් හැඳින්වේ. දඹදිව කසී ජනපදය මැදින් ගලා බස්නා ‘වරුණ’ සහ ‘අසී’ ගංගා දෙක අතර පිහිටි බාරාණාසී බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ දී ‘බරණැස’නම් වේ.  හිමාලයේ සිටිනා සෘෂිවරුන් දැඩි ශීතල කාලයේදී එය ඉවසා ගත නොහැකිව යලි  පොළවට  පතිතවන  ස්ථානය යන අදහසින් මේ පෙදෙසට “ඉසිපතනය” යන නම ලැබිණ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය ප්‍රථම ධර්ම දේශනය වන ධම්මචක්ක පවත්වන සූත්‍රය දේශනා කළේ ද, භික්ෂූන්වහන්සේ හැට නමකගෙන් සමන්විත ප්‍රථම ධර්මදූත සේවාව ආරම්භ වුයේ ද බරණැස ඉසිපතන භූමියේ දී ය. 
‘මිග ‘ යනු මුවන්ට කියන නමකි. ‘දාය’  යනු අභය දානය දීමයි. එමනිසා මුවන්ට අභය දානය දුන් ස්ථානය “මිගදාය”යි. 
 
 

බුරුම රජයෙන් ඉඳිකල දම්සක් දෙසනා අනුරුව.

 
දම්සක්දෙසුම
 
එදා ඇසළ පුර පසළොස්වක පොහෝ දා ය. ඉසිපතනයේ මිගදායෙහි දී එදින සවස් කාලයේ බුදුරජාණන් වහන්සේ පස්වග තවුසන්ට දම්සක් පැවතුම් සූත්රසය දේශනා කළ සේක. ඒ උන්වහන්සේ ගේ පළමු ධර්ම දේශනාවයි. දම්සක් පැවතුම් සූත්රස දේශනාව අවසානයේ දී කොණ්ඩඤ්ඤ තවුසා සෝවාන් විය.
ප්‍රථමයෙන් දම්සක් සූත්‍රය පැවැතුවූ ස්ථානය සිහිවීම සඳහා පිහිටුවන ලද චෛත්‍යය ධම්ම රාජික ස්තූපයයි.

ප්‍රථමයෙන් දම්සක් සූත්‍රය පැවැතුවූ ස්ථානය සිහිවීම සඳහා පිහිටුවන ලද චෛත්‍යය ධම්ම රාජික ස්තූපයයි.

සෝවාන්  වූ කොණ්ඩඤ්ඤ තවුසා බුදුරජාණන් වහන්සේ  වෙත පැවිදි වීමට අවසර  ඉල්ලුවේ ය. ඒ ඉල්ලීම ඉටු විය. අනතුරුව දෙසූ දහම් අසා වප්ප, භද්දිය,මහානාම,අස්සජී යන අනෙකුත් තවුසෝ ද සෝවාන් ව  බුදු සසුනෙහි පැවිදි බව ලැබූ හ. ඉක්බිති ව   බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ තවුසන්ට අනාත්ම ලක්ෂණ සූත්රුය දේශනා කළ සේක. ඒ ධර්මය අසා තවුසෝ පස් දෙනාම රහත් වූ හ. 
 
 

අනාත්ම ලක්ඛණ සූත්‍රය දෙසූ ස්ථානයේ ඉඳිකල ධම්මික ස්ථූපය.

 
 
 
යස කුල පුතුගේ දෙමාපියන්ට දම් දෙසූ ස්ථානය – ධම්මාසනය.
 
 
යස කුල පුතු මහණ වීම      
 
   බරණැස් සිටාණන් ගේත් එම දේවිය ගේත් පුතා ගේ නම යස ය. යස කුල පුත්රඒයා ගිහි ගෙයි කළකිරිණි. ඔහු ගෙදර කිසි අයකුට නො දන්වා රහසින් ම ගෙදරින් නික්ම    බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගියේ ය. උන්වහන්සේ ‍ගෙන් බණ අසා සෝවාන් ඵලයට පැමිණියේ ය.
ඔහු ගේ පියා වූ  බරණැස් සිටු තෙමේ පුතා සොයමින් යන අතර ඉසිපතනයට පැමිණියේ ය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ සිටාණන් හට ද ධර්මය දේශනා කළ සේක. ධර්මය අසා සෝවාන් වූ සිටු තෙමේ බුදුන්, දහම්, සඟුන්, යන තෙරුවන් සරණ ගියේ ය. ඔහු තෙරුවන් සරණ ගිය පළමු වැන්නා යි. පසු ව යස කුල පුත්රෙයා ගේ මවත්, බිරිඳත් තෙරුවන් සරණ ගිය හ. ඔවුහු තෙරුවන් සරණ ගිය පළමු උපාසිකාවෝ ය. පියාට දේශනා කළ ධර්මය අසා සිටි යස කුල පුත්ර්යා රහත් විය. අනතුරුව හෙතෙම  බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැවිදි විය.
 
යස කුල පුතු ගේ යාළුවන් මහණ වීම
 
යස කුල පුත්‍රයා මහණ වූ බව දැන ගත් ඔහුගේ යාළුවන් වන විමල, සුබාහු, පුණ්ණජී, ගවම්පති යන සතර දෙනා   බුදුරජාණන් වහන්සේ  වෙත පැමිණ පැවිදි වූ හ. ඒ ආරංචිය ඇසූ ඔවුන් ගේ තවත් යාළුවන් පනස් දෙනෙක් ද පැමිණ පැවිදි වූ හ. ඔවුහු ද බණ අසා රහත් වූ හ.
 
දහම්පැතිරවීම
 
 
මේ වන විට බුදුසසුනෙහි පැවිදි වී රහත් වූවෝ හැට නමක් වූහ. එනම් පස්වග මහණුන්, යස කුල පුත්රතයා, ඔහු ගේ යාළුවන් හතර දෙනා සහ අනිකුත් යාළුවන් පනස් දෙනාත් ය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ රහතන් හැට නම අමතා ලෝක වාසීන්ට හිත සුව පිණිස ගමින් ගමට, නගරයෙන් නගරයට වැඩම කොට දහම් දෙසන ලෙස වදාළ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේත්, ඒරහතුන් හැට නමත් හැට එක් පෙදෙසකට ගමන් කරමින් ලෝක සත්වයාට යහපත පිණිස දහම් පැතිර වූහ.මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ ප්රරතම ධර්මදූත කණ්ඩායමයි.
 
 
විදේශීය ආක්‍රමණිකයන් යටතට දඹදිව යටත් වූ අවස්‌ථා බොහෝය. ඉන් සමහර සංස්‌කෘතීන් විනාශ වූ අතර සමහර සංස්‌කෘතීන් අලුතෙන්ම බිහි විය.
බුදු දහම බෞද්ධ සමාජයේ දියුණුම තත්ත්වයට පත් වූයේ මෞර්ය සහ ගුප්ත කාල වකවානුවලය. විශේෂයෙන් ධර්මාශෝක මහාරාජයාගේ කාලයේ සංගායනාවක්‌ සිදුකර අසූහාරදහසක්‌ ධර්මස්‌කන්ධය වෙනුවෙන් අසූහාරදහසක්‌ වෙහෙර විහාර කර වූ බවත් විවිධ රටවල ධර්මප්‍රචාරය සඳහා ධර්මදූතයන් පිටත්කර යෑවීමක්‌ සිදුව ඇති බවත් කියෑවේ. සිංහල දීපයට බුදු දහම ලැබුණේ ද ධර්මාශෝක මහරජතුමා නිසාය.
කෙසේ නමුත් මුස්‌ලිම් ආක්‍රමණයන්ට දඹදිව මුළුමනින්ම යටවී ගිය සමයක සියලුම හින්දු හා බෞද්ධ කෝවිල්, පන්සල් විනාශ කළ බව ඉතිහාසය සාක්‍ෂි දරයි.
මෙසේ ක්‍රමයෙන් වසර අටසියයක්‌ දඹදිව බුදුදහමට වගකිව යුතු අයිතිකාරයකු නැතිව සිටින විට දඹදිව ලුම්බිණි, බුද්ධගයා, බරණැස ඉසිපතනය, කුසිනාරාව ආදී සියලුම සිද්ධස්‌ථාන වල් බිහි වී වනාන්තර බවට පත් විය. සමහර බෞද්ධ සිද්ධස්‌ථාන හින්දු භක්‌තිකයන් හා මුස්‌ලිම් භක්‌තිකයන් අතට පත් වූහ.
 

ඉසිපතනාරාමයේ මූලගන්ධකුටි විහාරය අවට බොහොමයක් පුරා වස්තූ ඇත. සංඝාරාම , පැන්පහසු වූ ලිං, පොකුණු, සක්මන් මලු, කුඩා චෛත්‍යයන් වගේම ගබඩා ගෙවල්, ධාතූ නිදන් කල චෛත්‍යයන් දක්නට ඇත. මේ ප්‍රදේශය ඉන්දීය පුරා විද්‍යා දෙපාර්ථමේන්තුවෙන් පාලනය වේ.

මීලඟට……………….. ප්‍රථම වස් කාලය ගෙවූ මූලගන්ධ කුටිය.

Advertisements

3 responses to “බෙස්ට් ලයිෆ් දඹදිව වන්දනා 2 – ඉසිපතනේ මිගදායේ

  1. Pingback: බෙස්ට් ලයිෆ් දඹදිව වන්දනා 2 – ඉසිපතනේ මිගදායේ « chandi's lotus lake

  2. චන්දි මේ ඉසව්වේ හැඩය වෙනස් කරලා නේද මට එකවර හඳුන ගන්නත් බැරි වුණානේ. හරිම ලස්සනයි. චාම්. ඒ වගේම ප්‍රතාපවත් මෙතැන. ලිපියත් පංකාදුයි. ඔබත් ලොව වටා ඇවිද්න්න පිං කළ කෙනෙක් .සදා ජය.

    Like

    • ස්තූතියි! නලින් මල්ලි, මේ අඩවිය විශේෂයෙන්ම හැදුවේ පිට රට ඉන්නා නංගිලා මල්ලිලාටයි. එයාලට වඩ්ප්‍රෙස් වලින් කියවන්න ලෙහෙසි නිසාමයි. ඒක ඇත්ත , අවුරුදු දොළහේ සිට ලෝකෙ වටේ සංචාරය කරන්නට වාසනාව ලැබුවා, නමුත් මේ දඹදිව වන්දනා චාරිකාව තරම් සිත නිවුන, සිත සතුටු උන චාරිකාවක් නෑ මල්ලී.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s