බෙස්ට් ලයිෆ් වන්දනා සමඟ – 6 – අසිරිමත් සංකස්ස පුර වන්දනාව.

අද අපි යන්නෙ සංකස්සෙ ට යි. සංකස්ස විහාරයට අග්රාථ වල ඉඳල කිලෝ මීටර් 175 ක් පමණ තියෙනව. මේ අසිරිමත් සංකස්ස පුර වන්දනාව ටිකක් දිගයි. වෙලාව අරගෙන කියවන්න. ඔබට තෙරුවන් සරණයි! DSCF2550                       DSCF2552 අග්රාවේ අපේ කාමරය. DSCF2486 අපි උදේ 7.25 ට තමයි සංකස්ස පුරේට යන්න පිටත් වුණේ. මහ මග හරිම සුන්දර, ඒත් දුෂ්කර පරිසරයක් තමයි තියෙන්නෙ. සංකස්ස විහාරෙ තමයි අපි අද නවාතැන් ගන්නෙ. අපි යන අතර මඟ දි පිරිත් කිව්ව අපේ බස් රථයේ සිටම. අපේ අජිත් මහත්තයා හැමදාම බුද්ධ වන්දනාව කලාට අද ඒක බාර දුන්න චාලට් අක්කට. එයා ඒ කාර්ය්්ය හොඳින්ම කලා. සරත් මල්ලිත් අද අපිට පුංචි කතා ටිකක් කිව්ව. මග ගමන් මහන්සිය යන්නත් එක්ක කොච්චර හොඳයි ද? මේ වගේ දේවල්. ඒව ඉවර වෙලා කීර්ති පුතා පූජාවලියේ 525 පරිච්ඡේදය අපිට කියෙව්වා. ඒකෙ මේ අසිරිමත් සංකස්ස පුර වරුණෙ හරිම ලස්සනයි. මම බොහොම ආසාවෙන් ඒක අහගෙන හිටියා. “එ වේලෙහි මහ පිරිස මහ තෙරුන්වහන්සේට සාධු කියා පූජා කොට ‘ස්වාමීනී අප බුදුන් කවර දවස් දකුමෝ ද , කුමක් වදාළ සේක් දැ’ යි විචාළ හ. එකල මහ තෙරුන්වහන්සේ ‘උපාසක ජනයෙනි ! බුදුහු සත්වන දවස් සකස්පුර දොරට බස්නා සේක, බුදුන් දක්නා කැමති කෙනෙක් එතැනට රැස්වව’ යි වදාළ සේක. ‘ස්වාමීනී ! ඒ සකස්පුර දොර නම් මේ සැවැත් නුවරට කෙතෙක් තැන්දැ’ යි විචාළ හ. ‘උපාසක ජනයෙනි ! මේ නුවරට තිස් යොදුන කැ’ යි වදාළ සේක… ….. එ කෙණෙහි බුදුන්ගේ ආනුභාවයෙන් මහපිරිස් ආකාශයෙන් යන සක්විති පිරිසක්සේ ඉක්බිති ගෙයක් මඟුල් බලන්නට යන්නා සේ, කිසි පීඩාවකුත් නැතිව පතුල් බොලැට ගැහුමකුත් නැතිව යන්නා හු, සමහරු මුඛයෙහි තිබූ බුලතට සුණුවත තිස්යොදුන් මග ගෙවා ගොස් සකස්පුර දොරදී කෑහ. සමහරු ඉසකේ බැඳ බැඳ යන්නා හු, ඔබ වන් කලම බැඳ නිම වූහ…..” (උපුටාගැනීම–පූජාවලිය, දෙවොරොහණ පූජා කථා) ලොව්තුරා බුදුබවට පත් බුදු පුතෙකු බිහි කළ මහාමායා දේවිය තරම් උතුම් පිංවත් මෑණීකෙනෙක් ලොව පහලවූයේ නැත. එහෙත් තම පුතු බුදු බවට පත්වනවිට මෑණියන් වහන්සේ සිටියේ දෙව්ලොවයි. ඒ බුදු පුතෙකු උපන් මව කුසකට තවත් කෙනෙක් පිළිසිද නොගන්නා ලෝක නියාමය අනුව දින සතකින් කලුරිය කිරීමේ පිළිවෙත අනුවය. ඇසළ පුන් පොහෝ දින ගන්ධබ්බ වෘක්ෂමූලයේදී යමාමහ පෙළහර පෑමෙන් අන්යහ තීර්ථකයන් දමනය කල බුදුරදුන් උදාවූ සත්වන වස් කාලය තම මියගිය මෑණියන්ට පිහිටවීම පිණිස තව්තිසා දෙව්ලොවට වැඩම කළේය. ඒ අනුව වස් තුන් මාසය මාතෘ දිව්යලරාජයාට අභිධර්මය හෙවත් විජම් බණ දේශනා කරමින් එහි වැඩ විසූ සේක. මාතෘ දිව්ය රාජයා අවසන සෝවාන් බවට පත්විය. මේ තුන්මස ඉකුත්වී වප් පුන් පොහොය උදාවන්නට විය. අපගේ බුදුරදුන් දැක ගත නොහැකිව බොහෝ චිත්ත පීඩාවෙන් යුක්තව සිටි සැදැහැති ජනයාට මුගලන් හිමියන් ගෙන් දැනගත හැකිවූයේ වප් පොහෝ දින බුදුරදුන් දෙව් ලොවින් මනුලොවට වැඩම කරන බවයි. DSCF2496                       කණින් කණ , කටින් කට එම පණිවිඩය ලැව් ගින්නක් සේ දස අතම පැතිර ගියේය. සංකස්ස පුරය එදා බෞද්ධ, අබෞද්ධ ,ලොකු, කුඩා ජනී ජනයාගෙන් පිරී ඉතිරී යන්නට විය. පොහොය දින වන විට සතර දිග් භාගයෙන් ඇදී ආ ජනතාව නිසා සංකස්ස පුරය එකම හිස් ගොඩක් බවට පත්විය. චුල්ල අනාථපිණ්ඩික නම් සිටුවරයා තම මහා ධනස්ඛන්ධය වැය කරමින් රැස්ව සිටි ජනතාවට ආහාර පානාදියෙන් කිසිදු පීඩාවක් ඇතිවීමට ඉඩ නොතැබීය. පොහෝ දිනය උදාවිය. වෙනදා පැවති සැඩ හිරුරැස් අද නැත. දූවිලි සහිත සැඩ සුළං රැළි වෙනුවට ගත සිත සනසන මදනල පවනින් මුළු පරිසරයම ශාන්ත සුන්දර තත්වයට පත්විය. සොබා දහම පවා බුදුරදුන්ගේ වැඩම කරවීම අපේක්ෂාවෙන් සිටියාක් මෙන් විය. රැස්ව සිටි මහා ජනකාය ඇසි පිය නොහෙලා උඩු ගුවන දෙස බලා සිටියේ දැන් දැන් බුදුරදුන් වඬිනු ඇතැයි යන අපේක්ෂාවෙන් යුතුවය. මේ අතර එක් වරම දක්නට ලැබුනේ ගුවන් තලය සිසාරා දසත පැතිරී ගිය නීල, පීත , ලෝහිත, ඕදාත හා මාංජේෂ්ඨ යන ෂඩ් වර්ණ වූ බුදුරැස් මාලාවයි. ඒ සමඟම දැකගත හැකි වූයේ සවණක් ගණ බුදුරැසින් බබළන දෙතිස්මහා පුරිෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් ද අසූවක් අනුව්ය්ඤ්ජනයන්ගෙන්ද එකසිය අටක් මංගල ලක්ෂණයන්ගෙන් ද ශෝභමානවූ සුන්දර දේහයකින් යුත් බුදුපියාණෝය. සත් රුවනින් නිමවන ලද ඉනිමගකින් බුදුරදුන් වඩිනා අතර රන්මය ඉනිමගකින් ශක්රම දේවේන්දයන් ඇතුළු දහස් සංඛ‍යාත භ්රිහ්මයෝ ද බුදුරදුන් දෙපස ගෞරව පූර්වකව සිටියහ. සහම්පතී මහා භ්රිහ්මයා බුදුරදුන්ට ඡත්රගය දැරූ අතර සුයාම නම් දිව්ය් රාජයා වල් විදුනාවෙන් පවන් සලමින් පැමිණියේය. DSCF2557                       දෙසවන් පිනවන මධුර ස්වරයෙන් යුක්තව වීනාව වාදනය කරන ලද්දේ ඒ පිළිබඳ විශේෂක්ඥයකු ලෙස ප්රුකට පංඤ්චශිඛ විසිනි. දිව්යි සමූහයා නේක සුගන්දයෙන් යුතු වූ මල්මාලා අත දරා සිටිහය. දිව්ය සමූහයාම සුවදවත් වූ මල්පෙති දසත විසිරුවමින්, සුවඳ දිය ඉසිමින් බුදුරදුන් වටා සිටියහ. ශක්රු, දිව්යද, භ්ර හ්ම , සුයාම ආදී සුවිශේෂ පිරිසක් පිරිවරා ගෙන දෙව් ලොවින් මනු ලොවට බුදුරදුන් වැඩම කරන කල්හී රැස්ව සිටි මහා ජනකාය අපරිමිත බුද්ධාලම්බන ප්රී තියකින් යුතුව මුළු දඹදිව් තලයම ප්රාකම්පිත කරවමින් සාධූ නාද පවත්වන්නට වූහ. මෙබඳු අසිරිමත් සිදුවීමක් සිදුවූ මේ පින්බිම සංකස්ස පුරවරයයි. මෙසේ වැඩම කළ බුදුපියාණන් වහන්සේ පුන්සඳ මඬලක් සේ දිදුළමින් සවණක් ගන බුදු රැස් මාලාවන් දස අත විහිදුවා ලූ සේක. මේ අසිරිමත් දසුනින් පළමුවරට ඔද වැඩුණු සැරියුත් තෙරණුවෝ සිරිපා කමල මත වැඳ වැටුණේ උතුරා යන බුද්ධාලම්භන පීරුත්තියෙනි. මෙම අසිරිමත් දර්ශනය දුටු සැරියුත් මහ තෙරුන් වහන්සේ DSCF2540 ” මෙවන් බුද්ධානුභාවයක් මින් පෙර මා කිසි දිනෙක දැක නැත, අසා නැත, බුද්ධ ශ්රීකය දැක බුදු බව නොපැතූ එකදු දෙවියෙකුද නැත, භ්ර හ්මයෙකුද නැත, මිනිසෙකුද නැත,” ආදී වශයෙන් බුදුරදුන්ගේ ශ්රී් පතුල් වන්දනා කරමින් බුදු ගුණ ප්රරකාශ කරන කල්හි එම අදහස මාතෘකා කොට ගෙන බුදුරදුන් විශේෂ ධර්ම දේශනයක් පැවැත්වූහ. එම දේශනය නිම වෙනවාත් සමඟම විශාල පිරිසක් මාර්ග ඵල අවභෝධය ලැබූහ. එමෙන්ම බුදුරදුන් එම අවස්ථාවේ දීම සැරියුත් මාහිමියන්ගෙන් එම ජනකාය මධ්ය යයේම ප්රවශ්ණ විචාරීමක් සිදුකල අතර ඒ සියල්ලටම සැරියුත් තෙරුන් ඉතා මනරම් ලෙස පිළිතුරු සැපයූහ. ඉන් මහත් ප්රිමෝදයට පත් වූ බුදුරදුන් මාගේ ශ්රා්වකයන් අතර සැරියුත් තෙරුන් ප්රපඥා වෙන් අගතැන් වන්නේ යැයි කියා ප්රදඥාවන්තයින් අතර අග තනතුර ප්ර්දානය කලහ. සොලොස් අසංඛ්යද කල්ප ලක්ෂදයකට පසු මතු බුදුවන මෛත්රීෙ බෝසතාණෝ මෙම ධර්ම සංවාදය ඇසීමෙන් අපමණ සතුටට පත් වී ගෞතම බුදු සසුනෙහි පැවිදි වූයේ වප් මහේ පුර පසළොස්වක පොහොය දිනකදී ය. සංකස්ස පුරයට පැමිණ සිටි ලක්ෂගනන් ජනයා අතර සිරිවඩ්ඪන නම් ගමින් විශාල පිරිසක් සිටියහ. සිරිවඩ්ඪන නම් සිටානන්ගේ පුත් සිරිවඩ්ඪන නම් කුමරාද මෙහි පැමිණ සිටියේය. පැවිදි උප්සම්පදාව ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව මෛත්රීද නමින් මතු බුදුබවට බුදුන්වහන්සේ ගෙන් නියත විවරණ ලද්දේ මේ කුමරාය. තමන් උගත් අභිධර්මය තම ශ්රාෙවක පිරිසට මුඛපරම්පරාවෙන් පවත්වාගෙන යනු පිණිස තමසිසු පිරිසට උගන්වමින් සැරියුත් හිමියන් මේ තුන් මසම නතරවී සිටි බැවින් එම ස්ථානය ” අගහත සරාය” එනම් “අගසව් සැරියුත් “නමින් අද ද එම ප්රැදේශය ඉන්දියානු ජනයා විසින් හඳුන්වනු ලබයි. ” මෙම අවස්ථාවේදී මුළු තුන් ලොවම එකවට විවෘත වූවාක් මෙන්මෙහිදී සිදුවූ තවත් වැදගත් සිදුවීමක් නම් “ලෝක විවරණ මහා ප්රාමතිහාර්ය‍ය විය. එහි රැස්ව සිටි ලක්ෂ සංඛයාත මනුශ්යායන්ට ශක්රක, භ්රාහ්ම, දිව්ය ආදී දහස් සංඛ‍යාත දෙවි දේවතාවියන්ද අවශේෂ භ්රනහ්මයන්ද දැකගත හැකි විය. එමෙන්ම ශක්ර , භ්රිහ්ම ආදීන්ට මනුශ්ය යන් මැනවින් දැකගත හැකි විය. බඹලොව නවයද, දහස් ගනන් සක්වලවල්ද, අවීචි මහානිරය ආදී නිරයන් සියල්ලම ද ඉතා පැහැදිළි ලෙස දර්ශනය වූ එකම අවස්ථාව මේ අවස්ථාව වේ. මෙවන් අසිරිමත් වූ පෙළහරක් දැක්විය හැක්කේ ලොව්තුරා බුදුවරුන්ටම පමණි. මේ අසිරිය දුටු සියල්ලෝම එකවර සියලු ලෝක සත්වයෝම බුදු බව පැතුහ. මෙවන් අසිරියක් ! බුදුබව ලබා අපිදු පෙළහර දක්වන්නෙමු යයි සිතා බුදුබව ප්රාකර්ථනා! කළහ. ලක්ෂ සංඛයාත පිරිසක් එකවර බුදුබව පැතූ එකම ස්ථානය සංකස්ස පුරයයි. සංකස්ස පුරයේ දීප්තිමත්ම යුගය ධර්මාශෝක රාජ්යද සමයයි. බුදු දහම වැළඳගත් රජතුමා බුද්ධගයාව, ඉසිපතනය ආදී සිද්ධස්ථාන වැඳපුදා ගෙන සංකස්සපුරට ද පැමිණියේය. එහි වැදගත්කම තේරුම් ගෙන එහි ස්ථූපයක් කරවීය. ඒ වටා තව ස්ථුප දෙකක් ඉඳි කළේය. ධර්මාශෝක රජතුමා බුදුරදුන් පොළව තුලට පය තබනාවත් සමඟම පොළව තුලට කිදා බැසගත් ඉනිමඟ කොපමණ දුරක් කිඳා බැස ඇත්දැයි විමසා බැලීමට මිනිසුන් යොදවා මහ පොළව හාරා බැලීය. ඉනිමං දිගේ පහලට හෑරූ ඔවුන්ට කහ පැහැති දිය උල්පතක් මිස කෙළවර හමු නොවීය. මින් පසුව රජ තුමාගේ ශ්රහද්ධාව වැඩි දියුණු වී ඉතාම අලංකාර විහාරයක් හා ඒ වටා ස්ථුප ද, ප්රපතාපවත් ඇත් රූපයක් සහිත ගල් කුළුණක් ද බුද්ධ ප්රඒතිමා හතරක් ද කරවීය. උත්පලවණ්ණා මෙහෙණිය සිටි ස්ථානයේ ද ස්තූපයක් කරවීය. චීන ජාතික පාහියන් හා හියුං සියෑං භික්ෂූන් ගේ වාර්ථා අනුව සංකස්ස පුරය ඉතාම සශ්රීාක , සමුර්ධිමත් ප්රගදේශයක් බවත් එහි වැස්සන් ආගන්තුක සත්කාර වලට ලැදි ඉතා උසස් ලෙස සංග්ර හ කිරීමට කැමති පිරිසක් බවත් කියැවේ. මේ විස්තරයන්ට අනුව සංකස්ස පුදබිම ඉතාම රමණීය චිත්තාකර්ශණීය ස්ථානයක් බවට ප්රසකට වෙයි. බෙහෙවින්ම රමණීය වූ පරම පූජණීය වූ සංකස්ස පුද බිමට ද අභාග්ය සම්පන්න යුගයක් උදාවිය. කණෞඋජයේ හර්ෂ වර්ධන රාජධානියේ ජයචන්ද්රය නම් දුෂ්ඨ පාලකයා සහපිරිවරින් පැමිණ වෙහෙර විහාර කඩා බිද දැමීය. විහාර මන්දිර සංඝාරාම , පුස්ථකාල ආදිය විනාශ කළේය. වටිනා සම්පත් පැහැර ගත්තේය. කීර්තිමත්ව හා දීප්තිමත්ව බැබළුන සංකස්ස පුද බිම ක්රරම‍යෙන් පරිහානියේ අගාධයටම ඇද වැටුණහ. මේ පිංකෙත වන සිව්පාවුන් ගේ වාස භූමියක් බවට පත් විය. DSCF2537                       ක්රිප.ව.1842 දී පුරාවිද්යාඥ ජෙනරාල් කනිංහැම් තුමාගේ අප්රනහිත ධෛර්යයේ ප්රගථිඵලයක් වශයෙන් මේ පුදබිම යළි සොයා ගතහැකි විය. ප්ර්ධාන ස්ථූපය සොයා ගැනීමෙන් පසුව ඉතිරිය අත්තිවරාම් පමණක් මතුකර ගැනින. අදටත් ඒවා එලෙසටම සීමා වී තිබේ. මින් වසර 87කට පසුව අනගාරික ධර්මපාල තුමා මෙහි පැමිණ ඇත. ඊටත් පසුව 1957 වර්ශයේ දී මඩබාවිට විජේසෝම හිමියන් සංකස්සයේ කුඩා විහාර මන්දිරයක් කරවා පාසැල් දරුවන්ට පාසැලක් ද කරවා වැඩ වාසය කර ඇත. DSCF2541                       දීර්ඝ කාලයක් පොලොව යට තිබූ අශෝක ස්ථම්භය 2500 බුද්ධ ජයන්තියේ දී උඩ කොටස පමණක් අඩි 10′ උඩට ගෙන, පිහිටුවා ඇත. පැරණි ස්තූප හා විහාර වල නටඹුන් අදත් දක්නට ඇති අතර ඒවා වගාබිම් බවට පත්කරගෙන ඇත. ප්රඅධාන ස්තූපය පිහිටි ස්ථානයද අක්කරයක් තරම් කුඩා බිම් පෙදෙසකට සීමා වී ඇත. චෛත්යස මළුවේ උඩට ගිය පසු හින්දු කෝවිලක් දක්නට ලැබේ. එය හින්දු ආක්ර්මණයන්ගෙන් පසුව ගොඩනැඟුනෙකි. අද උසාවියේ මේ සම්බන්ධව නඩුවක් ඇත. එය මතු දිනෙක ජය ගන්නට එම ස්වාමීන්වහන්සේලාට ලැබේවා! යි මගේ ද පැතුමයි. දේවාවරෝහණ මෛත්රි ය බුද්ධ විහාරය – DSCF2438       මෙම පුද බිමට නවෝදයක් උදාකරමින් 1995 අගෝස්තු මස 14 වන දින දේවාවරෝහණ මෛත්රිදය බුද්ධ විහාරයට මුල්ගල තැබීය. ආචාර්ය‍ය පණ්ඩිත ජූලම්පිටියේ ඤාණරතන මාහිමිපාණන් ගේ අප්ර හිත ධෛර්යය නිසාම 1998 වසරේදී දෙමහල් විහාර මන්දිරයේ වැඩ කටයුතු නිමාකිරීමට සමත් වූහ. මේ ස්වාමීන්වහන්සේලා ඉතාම දුශ්කර වූ මෙම පුදබිමෙහි වැඩ වාසයකරමින් බුදුසසුනට කරන්නාවූ මහඟු සේවය අපි සැවොම පින් පෙත් දෙමින් අගය කලෙමු. මේ පුද බිමෙහි වැඩ වාසය කරමින් ප්ර දේශයේ දරුවන්ටද මහගු සේවාවක් සලසමින් වැඩවසන්නාවූ සියලූම ස්වාමීන් වහන්සෙලාට නිදුක් නීරෝගී සුව ලැබී ප්රාවර්ථනා කරන්නාවූ උතුම් බෝධියකින් උතුම් වූ නිර්වානයම ඉතා ඉක්මනින් ලබාගැනීමට ලැබේවා! DSCF2546 බුදුරදුන් තව්තිසා දෙව්ලොව සිට මනු ලොවට වැඩම කළ ස්ථානයයි. තවද සියලු බුදුවරු අත්නොහරින පුණ්ය භූමියක් (අවිජහිත) වන අතර ලෝක විවරණ මහා ප්රාඅතිහාර්යය දක්වන ලද එකම ස්ථානය වේ. මෛත්ී ව බෝ සතුන් අවසාන වරට පැවිදි වීම, සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේට ප්රසඥාවත්තයක් අතර අග තනතුර ප්රනදානය කිරීම, සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේ බුදුගුණ කියමින් සිංහ නාද කිරීම, විශාල පිරිසක් එකවර බුදු බව පැතු ස්ථානය වීම සහ සැරියුත් හිමි තම සිසු පිරිසට අභිධර්මය දේශනා කරමින් වැඩ සිටි ස්ථානය ද මෙම සංකස්සපුරයයි. DSCF2549                           අපි විහාරයට එනවිට සවස 5.00 ට වගේ. ආව ගමන්ම ස්වාමීන් වහන්සේලාගෙන් තේ පැන් සංග්රෙහයක්. කාමර වලට ගිහින් ආයෙත් බෝධි පූජාවට ආව පහළට. විහාරය හරිම සුන්දරයි, ඒ වගේම හරිම පිළිවෙලයි. රෑ හරිම අසිරිමත් දර්ශණයක්. ධාතූ වන්දනාව, බුද්ධ පූජාව කරල ගත්ත පින්තූර වල දේවතා එළි තිබුන. මමත් ඒව දැක්කෙ පරිගණකයට දැම්මට පසුවයි. මේ පින්බිමේ ඉන්නකොට මහ පුදුම සනීපයක් දැනුනෙ හිතට. ඒ හැඟීම කොහොම වචන වලට පෙරලන්නද? මට නම් මහ අසිරිමත් මොහොතක් ඒ වෙලාව. පැය ගානක් සෑ මළුවෙ ඉන්න පුලුවන් බොහොම නිදහසේ. අදටත් දෙවියන් මේ පින්බිම වන්දනා කරන්නට එනබව අපිට කිව්වෙ ඒ ස්වාමීන් වහන්සේලාම තමයි. DSCF2561 ඒ අසිරිය කවදා හරිම ඔබටත් විඳින්නට ලැබේවා! DSCF2562 අපේ ඊළඟ නැවතුම සැවැත් නුවරයි.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s